Tính màu mắt của bé

Màu mắt của mẹ

Màu mắt của bố

Thêm màu mắt của ông bà

Ông bà ngoại

Ông bà nội

Nâu

Hạt dẻ / Xanh lá

Xanh dương / Xám

Màu mắt chịu ảnh hưởng của nhiều gen, không chỉ một — đây là ước tính đơn giản hóa dựa trên màu mắt của cha mẹ (và ông bà), không phải sự đảm bảo về mặt di truyền. Nhiều bé cũng sinh ra với đôi mắt tiếp tục thay đổi màu cho đến khoảng sinh nhật đầu tiên.

Nguyên lý đằng sau dự đoán

Di truyền màu mắt thực tế phức tạp hơn nhiều so với một ô vuông Punnett đơn giản, nhưng để có một con số dễ hiểu, công cụ này quy màu mắt của cha và mẹ về ba nhóm chính — nâu, hạt dẻ/xanh lục, xanh dương — rồi tra vào một bảng xác suất dựng sẵn cho từng cặp tổ hợp (ví dụ cặp nâu-nâu cho khoảng 75% khả năng con mắt nâu, còn cặp xanh dương-xanh dương gần như luôn cho ra mắt xanh). Bảng này mô phỏng cách các gen quy định sắc tố mắt, đặc biệt là hai gen OCA2 và HERC2 nằm gần nhau trên nhiễm sắc thể số 15, vốn đóng vai trò lớn nhất trong việc mắt nâu hay xanh.

Nếu bạn nhập thêm màu mắt của ông bà, công cụ sẽ điều chỉnh nhẹ xác suất theo hướng: càng nhiều ông bà mắt xanh dương, khả năng con mang gen lặn màu sáng càng cao (và ngược lại với mắt nâu), vì màu mắt sáng thường di truyền theo kiểu gen lặn — có thể "ẩn" qua một thế hệ rồi xuất hiện lại ở cháu dù cả cha lẫn mẹ đều mắt nâu.

Những điều nên nhớ

Đây là một mô hình đơn giản hóa, không phải kết quả xét nghiệm gen. Các nhà khoa học đã xác định hàng chục gen khác nhau góp phần tạo nên màu mắt ở người, không chỉ hai gen chính kể trên, nên trong thực tế vẫn có những trường hợp "ngoại lệ" mà bảng xác suất này không lường hết được — ví dụ hai cha mẹ mắt xanh vẫn có thể sinh con mắt nâu, dù xác suất đó khá thấp.

Một điều quan trọng khác: hầu hết trẻ sơ sinh, kể cả bé có làn da sẫm màu, đều chưa có màu mắt "cuối cùng" ngay khi chào đời. Lượng melanin trong mống mắt tiếp tục tích lũy dần trong những tháng đầu đời, nên màu mắt của bé thường thay đổi rõ rệt cho đến khoảng 6–12 tháng tuổi, đôi khi còn tiếp tục dịch chuyển nhẹ đến vài năm sau đó. Vì vậy, nếu mắt bé sơ sinh trông khác hẳn dự đoán ở đây, đó hoàn toàn là chuyện bình thường — cứ đợi đến sinh nhật đầu tiên rồi so sánh lại sẽ chính xác hơn.

Nguồn tham khảo

Về cơ chế di truyền màu mắt và vai trò của các gen như OCA2, HERC2, tham khảo MedlinePlus Genetics (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ). Về sự phát triển bình thường của trẻ sơ sinh nói chung, bao gồm các thay đổi ở mắt và làn da trong năm đầu đời, Cổng thông tin Bộ Y tế và tài liệu hướng dẫn chăm sóc trẻ sơ sinh của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) là những nguồn đáng tin cậy.