Kalkulator BMI dla dzieci i nastolatków

Jak liczymy centyl i kategorię

Podobnie jak w wersji dla niemowląt, kalkulator liczy klasyczne BMI (masa ciała w kg podzielona przez kwadrat wzrostu w metrach), a następnie porównuje je z medianą oczekiwaną dla wieku dziecka w latach i płci, na podstawie referencyjnych krzywych BMI-według-wieku CDC dla przedziału 2–20 lat. Z różnicy między wynikiem dziecka a medianą wyliczamy przybliżony centyl, czyli miejsce na tle rówieśników tej samej płci i wieku. Kategorię — niedowaga, waga zdrowa, nadwaga, zakres otyłości — przypisujemy według tych samych progów, których używa się klinicznie: poniżej 5. centyla to niedowaga, 5.–84. centyl to zakres uznawany za zdrowy, 85.–94. centyl to nadwaga, a od 95. centyla wzwyż — zakres otyłości.

W przeciwieństwie do BMI u dorosłych, gdzie liczy się jedna sztywna liczba, u dzieci i nastolatków „prawidłowe” BMI zmienia się z wiekiem — naturalnie rośnie w okresie dojrzewania, dlatego porównanie zawsze odbywa się względem rówieśników w tym samym wieku, a nie względem jednego uniwersalnego progu.

CDC a polskie siatki centylowe

Referencje CDC są jednym z najczęściej używanych na świecie standardów porównawczych, ale w polskiej praktyce klinicznej pediatrzy równie często korzystają z rodzimych siatek centylowych opracowanych w ramach ogólnopolskiego badania OLAF (Ogólnopolskie Longitudinalne Badanie Dzieci i Młodzieży), obejmującego dzieci i młodzież w wieku 7–18 lat na reprezentatywnej próbie polskiej populacji. Wyniki między siatkami CDC a OLAF bywają zbliżone, ale nie identyczne — jeśli centyl podany przez pediatrę na wizycie różni się nieznacznie od tego z naszego kalkulatora, to zwykle właśnie efekt innej referencji, a nie błąd pomiaru.

Warto też pamiętać, że tempo dojrzewania w okresie nastoletnim bardzo się różni między dziećmi — skok wzrostowy w okolicy dojrzewania płciowego potrafi czasowo przesunąć centyl BMI w górę lub w dół, zanim proporcje ciała ponownie się ustabilizują, więc pojedynczy pomiar znaczy mniej niż trend widoczny na kilku kolejnych wizytach.

Źródła

Referencje BMI-według-wieku pochodzą z siatek centylowych amerykańskiego CDC (Centers for Disease Control and Prevention). Polskie normy wzrastania z badania OLAF opisano w publikacjach Polskiego Towarzystwa Pediatrycznego, a interpretację wyniku najlepiej skonsultować bezpośrednio z pediatrą prowadzącym.