Rianaire ubhsceite
An dá leath den timthriall
Rud is fiú a thuiscint faoin rianaire seo: ní ríomhann sé an t-ubhsceadadh mar phointe fosaithe ón gcéad lá den timthriall, ach mar phointe atá bunaithe ar fhad na céime lúiche — an t-achar ón ubhsceadadh go dtí an chéad mhíostraithe eile. Sa chuid is mó de mhná, fanann an chéim lúiteach seo réasúnta cobhsaí ag thart ar 14 lá, fiú má athraíonn fad iomlán an timthrialla. Sin an fáth a n-iarrann an t-áireamhán ort an chéim lúiteach a chur isteach ar leithligh ón bhfad iomlán: an t-ubhsceadadh = dáta na fuola + (fad an timthrialla − an chéim lúiteach).
Ríomhtar an fhuinneog thorthúlachta mar chúig lá roimh an ubhsceadadh measta go lá amháin ina dhiaidh — sé lá ar fad. Ní hé nach mairfidh an ubh ach an t-am sin; is éard atá i gceist ná go bhféadfadh sperm a bheith curtha isteach cúig lá roimh an ubhsceadadh agus fós a bheith beo nuair a scaoiltear an ubh, agus nach mairfidh an ubh féin ach thart ar 12–24 uair an chloig ina dhiaidh sin.
Taispeántar na chéad trí thimthriall eile freisin, bunaithe ar an bhfad céanna a chuir tú isteach á athdhéanamh arís agus arís eile ón dáta a thug tú. Is meastacháin phleanála iad seo amháin — ní thuar siad go beacht cathain a thiocfaidh do chéad mhíostraithe eile, go háirithe má athraíonn fad do thimthrialla ó mhí go mí.
Cathain nach mbeidh sé chomh hiontaofa
Braitheann an t-áireamhán go hiomlán ar an dá luach a chuireann tú isteach — fad an timthrialla agus fad na céime lúití. Mura bhfuil tú cinnte faoin gcéim lúiteach, fágtar an luach réamhshocraithe 14 lá ann, atá réasúnta d'fhormhór na mban, ach is féidir leis athrú ó dhuine go duine idir thart ar 10 agus 16 lá.
Ag mná a bhfuil timthriallta neamhrialta acu — rud a d'fhéadfadh tarlú le PCOS, le fadhbanna thyroid, le strus ard, nó díreach tar éis stad a chur le frithghiniúint hormónach — ní bheidh comhaireamh laethanta chomh cruinn, toisc go n-athraíonn fad an chéad leath den timthriall (an chuid roimh an ubhsceadadh) go mór ó mhí go mí. Comharthaí coirp féin — muc servical ag athrú, teocht bhunúsach, nó trealamh tuartha ubhsceite atá ar fáil i gcógaslanna — a thugann an léiriú is dílse ar cathain a tharlaíonn an t-ubhsceadadh iarbhír i mí ar bith faoi leith.
Molann an HSE dul chuig do dhochtúir teaghlaigh mura bhfuil toircheas tar éis tarlú tar éis 12 mhí de bheith ag iarraidh (nó 6 mhí más rud é go bhfuil aois nó cúinsí sláinte áirithe i gceist).